Matka Elżbieta Róża Czacka - biografia

  BLASK PRAWDZIWEGO ŚWIATŁA
 
Michał Żółtowski

tl_files/images/publikacje/Blask prawdziwego swiatla.jpg Książka Blask prawdziwego światła nawiązuje do słów Matki Elżbiety Czackiej, która uważała, że założone przez nią Dzieło ma wychowywać elitę niewidomych, zdolnych do ukazania widzącym – ślepym duchowo – właśnie owego „blasku” czyli prawdziwego sensu życia, systemu wyższych wartości. Niewidomi dokonuje tego swą postawą, przykładem, kulturą i akceptacją kalectwa.
 
W osobowości Matki Założycielki uderzają wielkie kontrasty. Wątłego zdrowia, z mężna i nieustraszona, wrażliwa na piękno, lecz umiejąca zrezygnować z ukochanej muzyki, czuła i dobra, a równocześnie stanowcza. Rozumna i uporządkowana, ale nieoczekiwana w decyzjach, rozmodlona, a dostrzegająca potrzeby materialne otoczenia, doskonała organizatorka, stawiająca wysoko teoretyczne podstawy pracy dla niewidomych.
   
  Lublin 1999
 
 

Matka Elżbieta Róża Czacka - pisma


NOTATKI
Pisma tom I

redakcja naukowa Maria Prussak
Notatki

Pierwszy tom pism Matki Elżbiety Czackiej (1876-1961), (...) publikujemy na podstawie jej własnych notatek zapisywanych samodzielnie na czarnodrukowej maszynie w latach 1927-1934.

Spośród wieku zapisków, sporządzanych w tych latach niemal codziennie, jest to część najbardziej osobista, z czasem ustępują sprawy mniej ważne, zostaje dziennik mistyczny. "Notatki" nie były za życia Matki redagowane, przepisywane i udostępniane do czytania. Dzięki temu zachowały się w takiej postaci, w jakiej pozostawiła je autorka. W porównaniu z innymi pismami Matki Elżbiety Czackiej najpełniej oddają jej język, kształt i rytm zadań, wędrówkę myśli, szukanie słów, które byłyby w stanie wyrazić to, co w istocie niewyrażalne.


Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefena Wyszyńskiego, Warszawa - 2006





 

 
DYREKTORIUM  
Pisma tom II
 
redakcja naukowa Maria Prussak

Notatki
Tom drugi Pism Matki Elżbiety Czackiej - "Dyrektorium" "jest dokumentem niezwykłym. Osobne zapiski, uporządkowane w kilka bloków tematycznych (Podstawy życia; O charakterze Dzieła; Zgromadzenie Sióstr FSK), powstające równolegle, mają zróżnicowany charakter. Autorka posługuje się formą osobistej notatki, czasem o bardzo kameralnym charakterze, ściszonym intymnością wynikającą z sytuacji samotnej refleksji (dokonywanej w samotności), ale układa też zasady postępowania dla sióstr, formułuje wskazówki, sugestie i nakazy, posunięte nieraz aż do groźby usunięcia ze Zgromadzenia osób przekraczających te zasady; wchodzi nawet w sytuację dialogu, by znowu wrócić do rozmowy ze sobą. Rozmowy, której tematyka tylko na pozór zamyka się w przestrzeni znanej w historii polskiej duchowości. To znaczy polskiej kultury, pod nazwą Laski. Być może to „błogosławiona ułomność” Założycielki Lasek prowadzi do tej szczególnej atmosfery, jaka panuje w tekście "Dyrektorium".

Czyta się dobrze, powiedziałbym nawet, że jest w lekturze pasjonujące. Bo w tym przypadku trafiamy na sytuację, która nieczęsto się zdarza przy czytaniu tak konkretnie ukierunkowanej wypowiedzi, która od początku miała spełniać określone zadania wewnątrz Zgromadzenia i Dzieła (Lasek) – tekst odnosi się do nas, nie jest wyłącznie o niewidomych, o Zgromadzeniu, o posłudze sióstr, lecz ma walor bezsprzecznej aktualności dla każdego człowieka. Zarówno dla tych, którzy świadomi są osadzenia ośrodka w Laskach w przestrzeni Kościoła i konkretnej historii, jak dla wszystkich pozostałych, przed którymi Matka Czacka otwiera nowy świat.

(z recenzji wydawniczej)
 
Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa - 2007

 

 


 
O NIEWIDOMYCH  
Pisma - tom III
 
redakcja naukowa Maria Prussak

tl_files/images/publikacje/O niewidomych II.jpg
Pisząc o tym, jak opiekować się osobami niewidomymi od ich najwcześniejszych lat, Matka Elżbieta Czacka przypomina o czymś bardzo ważnym - o indywidualnym podejściu do każdego człowieka; o tym, że trzeba mu towarzyszyć w taki sposób, by mógł "dać całą swoją miarę", a pomagać tylko w tym, czemu sam nie podoła. W przeciwnym razie pomoc drugiemu człowiekowi może prowadzić do ograniczenia jego wolności. Wychowanie w rozumieniu Założycielki Dzieła Lasek jest prowadzeniem do samodzielności "pod naszą czujną opieką". Największym dramatem nie jest fizyczna niesprawcność, ale ubóstwo ducha i wyobraźni, które - jeśli nie znajdą treści pozytywnych - budują świat złudzeń i szukają zaspokojenia w tym, co złe i dla nich szkodliwe. Tylko człowiek samodzielny i ciekawy świata umie odróżnić dobro od zła i wybierać dobro.

Książka "O niewidomych" przypomina prawdy istotne, znacznie przekraczające wąskie ramy tyflologii. Matka Elżbieta Czacka wie, że o wychowaniu trzeba mówić w szerokiej perspektywie porządku nadprzyrodzonego, bo wiara jest dla wychowanka darem najważniejszym.

 

  Maria Prussak
 
Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa - 2008